یک مقام کُرد اهل سنت در کابینه رئیس جمهور ایران، رفع یا گسترش تبعیض؟

 

احمد مرادی

برای اولین بار در تاریخ 45 ساله حکومت اسلامی پرده تبعیض اندکی کنار زده شد و عبدالکریم حسین‌زاده از زیر آن سر درآورد، وی به سمت معاون رئیس جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور منصوب گردید.

این انتصاب از نوع خود گامی امید بخش است. امیدوارم جناب آقای پزشکیان چنین اقداماتی انجام دهند تا در آسمان تاریک نظام اسلامی چشم انداز روشنی برای آینده کسانی که از جناح حاکم نیستند دیده شود.

تبعیض مهمترین رکن نظام اسلامی است که بدون آن قطعا دوام نخواهد آورد. رفع تبعیض در سطح مدیران دولتی به معنای شایسته سالاری در ساختار اداره کشور است. ستون فقرات نظام اسلامی را مسئولانی تشکیل می دهد که به خاطر ویژگیهایی بخصوصی در آن جایگاە قرار گرفتەاند، نه لزوماً به دلیل شایستگی. در فردای تغییر در ساختار اداری و سیاسی کشور، این مسئولان باید به شغل دیگری گماشته شوند و افراد مناسب برای هر سمتی جایگزین آنها شود.

قبل از بررسی و قضاوت در مورد روند انتصاب عبدالکریم حسین‌زاده در کابینه آقای رئیس جمهور، باید ببینیم که تبعیض در مورد نامزدهای تصدی پست نهادهای تصمیم گیری کشور در کجا و در بر طبق چه شرایطی اعمال می شود و آقای حسین‌زاده در کدام سمت گود نشسته است، آن وقت میتوان نتیجه گرفت که آیا این انتصاب گامی جدی در جهت رفع تبعیض است یا برعکس.

آقای عبدالکریم حسین‌زاده هم اکنون نماینده شورای اسلامی حوزه انتخابیه نقده و اشنویه در استان آذربایجان غربی میباشد. او از چهره‌های سیاسی اصلاح طلب نیز به شمار می رود. وی در حال حاظر صلاحیت نمایندگی در مجلس شورای اسلامی را دارد. سه شرطی که موجب تبعیض و تمایز ایرانیان از یکدیگر می شود عبارتند از: اعتقاد و التزام عملی به اسلام، اعتقاد و التزام عملی به نظام جمهوری اسلامی ایران و اعتقاد به اصل مترقی ولایت مطلقه فقیه و التزام به قانون اساسی.

صلاحیت نامزد ریاست جمهوری، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و سایر نهادهای متولی امور سیاسی و اداری کشور توسط شورای نگهبان بررسی می شود. بر اساس اطلاعات موجود درصد بالایی از کاندیداها رد صلاحیت میشوند، زیرا اکثر ایرانیان تمامی شرایطی که مبنای تصمیم شورای نگهبان است را ندارند.

لذا با توجه به موقعیت آقای حسین‌زاده قبل از این انتصاب و پذیرش صلاحیت ایشان از سوی شورای نگهبان، ایشان جزء گروه اکثریت مورد تبعیض قرار نمیگیرد. با پاسخ به یک سوال ساده می توان به این نتیجه رسید که آیا انتصاب آقای حسین‌زاده به سمت معاونت رئیس جمهور گامی جدی در جهت رفع تبعیض است یا برعکس. آیا اگر به جای حسین‌زاده شخص دیگری در کردستان که چهره اصلاح طلب نبود و قبلا از فیلتر شورای نگهبان برای نمایندگی مجلس عبور نمیکردە بود، می توانست به این سمت منصوب شود؟

بیگمان، اکثر ما بر این باوریم که حسین‌زادەهای زیادی در کردستان و سایر مناطق ایران شایسته مقام اول مملکت تا معاون رئیس جمهور و استاندار و غیره هستند ولی نتوانستەاند یا نخواستەاند خود را با شرایط نظام همساز کنند.

زمانی ما شاهد جامعه مطلوبی برای همه ایرانیان میشویم که تمام حسین‌زادەها، عمرزادەها و نوادگان کورش بدون هیچگونه تبعیضی از حق برابر برخوردار باشند، این ممکن نیست مگر اینکه تبعیض‌های نهادینه شدە برچید شوند. با رفع تبعیض در ایران، بین مسلمان و یارسان، بین اهل تشیع و تسنن، بین زن و مرد، بین سیاه و سفید، بین مهاجر و بومی، بین كُردِ، فارس، بلوچ …بین غنی و فقیر، دگرباشان جنسی و سیاسی و غیره، تمام شهروندان احساس تعلق به کشور پیدا میکنند. شهروندان دلبسته همدیگر و علاقه‌مند به زندگی مسالمت‌آمیز در ایران یکپارچه میشوند. آن وقت ما شاهد رشد و شکوفائی کشور میشویم و از همه مهمتر “تجزیەطلبان” به انسانهای ایراندوست و میهن پرست تبدیل میشوند.

اما اندیشه ایجاد جامعە‌ای مبتنی بر عدالت اجتماعی و برخورداری همه شهروندان از حقوق مساوی در ایران در گرو پایان این نظام است نه تغییرات جزئی در آن. آقای خامنەای و دیگر همدستان او به این واقعیت واقفند که در صورت تحقق ایده فوق، معنا و مفهوم نظام ولایت فقیه از بین می رود و امکان تقویت، تداوم و صدور چنین افکاری از بین می رود. تبعیض روح نظام و از بین رفتن آن به معنی مرگ کل حاکمیت است، چیزی که حاکمان به آن تن نخواهند داد.

ریشه تبعیض در دو اصل قانون اساسی جمهوری اسلامی نهادینه شده است. ب

ر اساس اصل پنجم، ولایت‏ امر و امامت‏ امت‏ بر عهده ولی فقیه است که او در یک فرآیند عملا غیر دمکراتیک، مادام العمر به این جایگاه می رسد. بر اساس اصل یکصد و پانزدهم این قانون رئیس جمهور باید از رجال دین و پیرو مذهب رسمی جعفری اثنی عشری باشد.

جامعه ایران متنوع و متشکل از پیروان مذاهب مختلف است. ساکنان این سرزمین از گروهای قومی مختلفی هستند که هر کدام زبان، آداب و رسوم منحصر به خود را دارند. برتری هر یک از گروه‌های اتنیکی و مذهبی منجر به نارضایتی و هرج و مرج اجتماعی می شود، چیزی که هم‌اکنون شاهد هستیم. جامعه ایران زیر بار تبعیض نخواهد رفت، روزبروز بر تعداد افراد ناراضی افزوده می شود و در نتیجه دایره قدرت تنگ تر می شود. این وضعیت ایران را به جایی رسانده است که نه قربانیان تبعیض و نه عاملان این پدیده احساس آرامش می کنند و هیچ یک از این

دو گروه آینده روشنی را برای خود و فرزندانشان در ایران متصور نیستند. همانطور که شاهد هستیم فرزندانی که والدین در راس قدرت دارند (آقازادەها) باید در جستجوی زندگی بهتر به کشورهای آمریکایی و اروپای روی بیاورند. گروهی دیگر از ایرانیان در جستجوی آزادی و نان ایران را ترک می کنند.

در پایان من ورود آقای عبدالکریم حسین‌زاده به کابینه پزشکان را اقدامی نمادین و سرپوشی بر تبعیض ناعادلانه میلیونها ایرانی میدانم. آقای پزشکیان با انتصاب یک کُرد اهل سنت به عنوان معاون رئیس جمهور، رکوردی را برای خود رقم زد، اما نقش قومیتی و مذهبی آقای حسین‌زاده در این انتصاب، گسترش تبعیض است نه سرآغاز پایان بخشیدن به آن. مثلاً اگر آقای پزشکیان اراده رفع تبعیضات یا حداقل کاهش آنها را داشته باشد، میتواند قدمی در جهت حذف تفتیش باورهای دینی از فرم موقعیتهای شغلی را بردارد.

به امید ایرانی عاری از تبعیض!

#احمد_مرادی

‏30‏ اوت‏ 

2024

#Ahmad Meradi

افشای عمق تبعیض علیه مردم یارسان در چهاردهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نظام اسلامی ایران

 

26.8.2024

احمد مرادی

در جریان انتخابات ریاست جمهوری اخیر در ایران، آشکار شد که رژیم در موقعیتی حساس و شکنندەای از آنچه تصور می شد قرار دارد. اگر قبل از این انتخابات، رئیس جمهور در پشت صحنه از آیت الله خامنەای دستور می‌گرفت، به گفته محمد خاتمی، پنجمین رئیس جمهور رژیم، نقش “تدارکات‌چی” داشت، حالا آقای مسعود پزشکیان در صحن علنی مجلس به صراحت از دخالت آقای خامنەای در انتخاب وزیران پرده برداشت، او تمام شک و تردیدها در مورد سرسپردگی کامل رئیس جمهور به رهبر نظام از بین برد و روشن ساخت که دو رکن اصلی نظام جمهوری اسلامی یعنی قوه مجریه و مقننه خلع مسئولیت شده و عملاً هیچ نقشی در تصمیم گیری ندارند.

حاصل جمع این همه دخالت‌ها در روند انتخاب رئیس جمهور و کابینه او این میشود که انتخابات نمایشی بیش نبود و مردم هیچ نقشی در تعیین رئیس قوه مجریه ندارند. روند انتخاباتی که در این دوره شاهد بودیم، عملا و رسما چهره واقعی نظام را به عنوان حکومت اسلامی نشان داد و رکن جمهوریت نظام رنگ باخته است. حکومت یک حکومت اسلامی و حاکم تام‌الاختیار آن خامنه‌ای است.

موضوع دیگری که انتخابات 1403 را از دوره های قبل متمایز کرد این بود که عدم مشارکت اکثر مردم در انتخابات، رژیم را مجبور کرد که به نامزدها اجازه دهد تا در جریان رقابت‌ها و تبلیغات انتخاباتی به حقوق اقلیتها بپردازند تا بتوانند حمایت بیشتری را جذب کنند. آقای پزشکیان به طور خاص از مردم اهل سنت، کردها، بلوچ، ترکمن و سایر اقلیتهای که در قانون اساسی نظام رسمیت دارند یاد کرد و از تبعیض علیه آنان ابراز نارضایتی کرد، هر چند که خودش بعد از پیروزی در انتخابات گامی در این راستا بر نداشته است.

واضح است که از رئیس جمهور که بارها بر پیروی از خامنه ای تاکید کرده است، نباید انتظار داشت که حقوق مردم ایران به طور عام و اقلیتهای مذهبی به طور خاص بهبود بخشد، اما اذعان به وجود تبعیض در سطح وسیع را می توان مثبت و گامی رو به جلو در راستای ارتقای حقوق گروەهای دانست که حقوق آنها در قانون اساسی نظام به رسمیت شناخته شده است. همزمان، این تحولات هشداری برای جوامعی از جمله جامعه یارسان است که در قانون اساسی رژیم به رسمیت شناخته نشده است. زیرا اگر رژیم گامی در جهت ارتقای حقوق اقلیت ها بردارد شامل جامعه میلیونی یارسان که در حال حاضر با محدودیتها و محرومیتهای فراوانی دست و پنجه نرم می کنند نمیشود. با این توصیف، افق چندان روشنی نسبت به تغییر وضعیت موجود وجود ندارد و باید پذیرفت که ما مردم یارسان برای دستیابی به حداقل حقوق شهروندی راه سخت تری از آنچه تصور می شد در پیش داریم.

جامعه یارسان از ابتدای انقلاب اسلامی تا به امروز مخالف استقرار، تداوم و تثبیت این نظام بوده است، شرایط موجود گواه درک صحیح مردم یارسان از خطر ظهور نظامی ایدئولوژیک در کشوری با تنوع قومیتی و مذهبی است. در عین حال ثابت شد آن دسته از فعالان یارسانی از جمله یاران سازمان دموکراتیک یارسان که خواستار تحریم انتخابات بودند، تحلیل درستی از نتیجه این نمایش انتخاباتی داشتند. ما معتقد بودیم که وعدەهای رنگارنگ داوطلبان نیرنگی بیش نیست و مردم یارسان و سایر اقشار محروم جامعه بزرگ ایران تحت حاکمیت این نظام به حقوق انسانی خود نخواهند رسید و تنها راه حل غلبه بر آن است.

تبعیض یکی از ارکان اصلی و موتور محرکه نظام اسلامی است که بدون آن بقای این رژیم ممکن نیست. تبعیض در تعریف کلاسیک آن عبارت است از سلب حقوق، امکانات، امتیازات و… از شخص یا گروهی به نفع فرد یا گروهی که شایستگی آن را ندارند، اما به دلیل ویژگی های خاصی در جایگاه برتر قرار می گیرند. در ساختار این نظام اسلامی، پیروان و مؤمنان ولایت در بالاترین جایگاه، در مراحل بعدی پیروان مذهب شیعه و پس از آن سایر طبقات و گروه‌های اجتماعی قرار می‌گیرند. در این سلسله مراتب و طبقه بندی شهروندان، مردم یارسان در آخرین کرسی این نظام “آپارتاید” قرار دارند.

وجود تبعیض نژادی و مذهبی در ایران تحت حاکمیت نظام اسلامی حدس و ادعای خالی از حقیقت نیست، اکثر ایرانیان قربانی “آپارتاید” مذهبی هستند. برتری بخشیدن به یک طبقه خاص، شکاف طبقاتی را عمیق تر کرده و پرده اسلام شیعه بر تمامی امکانات و توسعه، رشد فکری و فرهنگی کشیده شده است، چیزی که باید حق مساوی همه شهروندان میبود. داشتن آینده نسبتاً روشن برای سایر ایرانیان مشروط به تبعیت کامل از اسلام شیعه است. دسترسی به مشاغل دولتی، امکانات آموزشی، برتری بی چون و چرای اشغال پستهای دولتی در تمامی نهادهای تصمیم گیری، فرماندهی نیروهای امنیتی و غیره از جمله امتیازات هدفمندی هستند که به طبقه حاکمه داده شده است و دستیابی به چنین موقعیت‌های برای سایر شهروندان مانند عبور از هفت خان رستم است.

بر اساس نتایج نظرسنجی انجام شده توسط محققان سوئدی در 80 کشور جهان در سال 2017، ایران دومین کشور جهان از نظر تبعیض نژادی و مذهبی بود. از آن زمان تاکنون وضعیت حقوق بشر در ایران بدتر شد است، همانطور که گفته شد، خامنه ای همه کاره کشور شده و دایره قدرت تنگتر کرده است، این گواه بر تشدید و گسترش تبعیض است، نه چیز دیگر.

اما اگر بخواهیم زاویه مثبت تحولات سیاسی ایران را مورد تحلیل قرار دهیم میتوانیم به تمرکز قدرت در دست رهبر بنگریم که رژیم در وضعیت آسیب‌پذیری قرار داده است، زیرا ثبات حکومت و تداوم آن کاملاً به شخص خامنه‌ای 85 ساله پیوند میخورد. در فردای مرگ آیت‌الله خامنه‌ای، نمیتوان فرد دیگری را انتخاب کرد که بتواند حلقه صاحبان قدرت‌ و جناحهای درون حکومت، فرماندهان سپاه و سایر نیروهای امنیتی را متحد کند و در نتیجه، از ترس از دست دادن جایگاه گرفتار اضطراب، درگیری و نزاع  فی‌مابین شدە و نظام و دچار فروپاشی درونی خواهد شد.

البته آرزوی من این است که رهبران جمهوری اسلامی قبل از مرگ طبیعی شاهد سقوط نظام باشند تا در دادگاه مردمی محاکمه شدە و به سزای اعمال خود برسند.

#تبعیض_در_جمهوری_اسلامی_ایران

#آزادی_یکسانی_آرمان_یارسانی

#Ahmad Meradi

احمد مرادی#