اهدای جایزە نوبل بە نادیا مراد از گوشە نگاە کُردها!

بعد از گذشت بیش از یک قرن از مرگ آلفرد برنهارد نوبل، درگیری های مسلحانە ابعاد گوناگون و گستردەای بە خود گرفتەاند و قربانیان دیگر تنها محدود بە نظاميان نمیشود. ستیزەجویان بە خاطر گرفتن امتیاز از طرف مقابل، آسيب‌پذيرترين گروههای جامعه را مورد حملە قرار میدهند. بر این مبنا، وصیتنامە این شیمیدان سوئدی برای اهدای جایزە صلح نوبل بە اشکال گوناگون تعبیر و تفسیر میگردد. طبق خواست آلفرد نوبل، جایزه سالانە صلح «به کسی داده می شود که بهترین یا بیشترین کوشش را در راه برادری ملل، انحلال یا کاهش ارتش‌ها یا تشکیل و ترغیب کنفرانس‌های صلح کرده باشد.»

برندگان جوایز نوبل هر کدام بە دلایل مختلفی شایسته دریافت آن میشوند. نادیا مراد بعد فرار از دست داعش سکوت نکرد و چهرە معصومش رو بە جهانیان بالا داد، او نپذیرفت کە زنان باید از ترس برچسب و انگ اجتماعی در برابر تجاوز سکوت کنند و خجالت زده و شرمنده باشند. شجاعت این دختر کُرد ایزدی او را بە جایگاهی رساند کە بە عنوان سفیر حسن نیت سازمان ملل تعیین شد و نهایتا شایسته دریافت جایزە نوبل صلح ٢٠١٨ گردید.
معمولا اهدای این جایزە بە شخصی به مثابة پیروزی بزرگی برای جامعەای مربوطە بە شمار می آید، طبیعتا خبر پیروزی نادیا مراد مایە خوشحالی تمام آزادیخواهان کُرد، جوامع قربانی خشونت داعش و دیگر اقلیتهای دینی در خاورمیانە شد، اما این خبر با آنچنان استقبالی کە در داخل محافل سیاسی کُرد انتظارش رفت روبرو نشد و کمتر مورد توجە مطبوعات زیر سلطە حکومت اقلیم کُردستان و دیگر احزاب ناسیونالیستی کُرد در سایر بخشهای کُردستان واقع شد. حتی در بعضی موارد فعالان کُرد در فضای مجازی آن را کم اهمیت و سیاسی خواندند.
در نتیجە جنگ داخلی در کشورهای عراق و سوریە، زمینە رشد افراط گری مهیا شد و دولت خلافت اسلامی و دیگر قطب بندیهای اجتماعی بوجود آمدند. این تحولات زمینە دخالت قدرت‌های منطقەای و فرامنطقەای را فراهم کرد، سازمانها و نیروهای مسلح وابستە بە کُردها نقشی همخوان با اهدافی کە کشورهای غربی در پیش گرفتند ایفا کردند.

موضوع مقابلە با گروهای تروریستی در خاورمیانه بە منافع مشترک کُردها، ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی تبدیل شد. کُردها با ایجاد کانتونهای دموکراتیک، توانایی خودمدیریتی و روحیه دموکراسی طلبانه خود را بە نمایش گذاشتند. بە این خاطر، انتظار و امید آن میرفت کە شخصیت یا یک سازمان کُردی دخیل در این تحولات، برای دریافت جایزه صلح نوبل واجد شرایط قرار گیرد، وبە این صورت مسئلە کُردها مورد توجه جهانی قرار دادە شود.
تا انجا کە من اگاه باشم، در این چند سال اخیر نمایندگان مجلس نروژ و دیگر چهرەهای مطرح این کشور چند شخصیت و سازمان کُرد را بە عنوان نامزد دریافت این جایزە پیشنها کردەاند. از جملە، محمد صدیق کبودوند فعال حقوق بشر و بنیانگزار سازمان دفاع حقوق بشر کُردستان و نیروهای پیشمرگە کُرد، بە خاطر نقش شان در جنگ با داعش میتوان نام برد. اما دلایلی کە کمیته نروژی صلح نوبل برای اهدای این جایزە بە نادیە مراد ارائە داد، آیەای نبود کە ناسیونالیستهای کُرد انتظار نزول آن را داشتند، چونکە بعد از ناکام ماندن برگزاری رفراندم استقلال کُردستان، و در پی شکست نظامی نیروهای مسلح وابسطە بە احزاب حاکم بر این اقلیم در برابر حشد شعبی در کرکوک، جایزە صلح نوبل برای یکی از نهادها یا شخصیتی وابسطە بە عامران این استراتژی های ناکام بە موقع بود و میتوانست این شکست ها را تحت الشعاع خود قرار دهد.
از دیدگاە گروهی دیگر از کُردهای ناسیونالیسم، اهدای جایزە صلح نوبل بە نادیا مراد، تنها بە محور پاداشتی برای دفاع از قربانیان تجاوز جنسی درجنگ، عدم اعتنا جهان غرب بە همسویی کُردها و بی پاسخ گذاشتن نقش خطیر و سرنوشت ساز انها در شکست داعش و برچیدە شدن بساط خلیفەاسلامی ارزیابی شد، در نتیجە بە عنوان یک دست آورد ملی از آن استقبال نکردنند. افزون بر این، تلاش داعش برای نسل كشی ایزدیان کە در واقع محو مردمانی با سبک زندگی کە نماد راستین آداب و رسوم کُردی هستند، نتوانست بە عنوان خطری متوجە ملت اکثریت مسلمان کُرد بشمار بیاید.
فقدان ارادە نیروهای پیشمرگە برای دفاع از ایزدیان در برابر حملە داعش در اگوست ٢٠١٤ ، نشانە دیگر از نادیدە گرفتن ایزدیان در برنامەهای استراتژیکی و دفاعی حاکمیت کُرد بود. در آن روزها نیروهای این گروە تروریستی بە منظور نسل‌کُشیِ، بە شهر شنگال (سنجار) و دیگر مناطق ایزدیان کە تحت کنترول نیروهای حزب دموکرات کُردستان عراق بود حملە کرد. علیرغم اعلام قبلی، داعش توانست بدون برخورد یا مقاومت جدی این مناطق را تصرف کند. فتح برق اسای شنگال و زمار کە منجر بە اسارت نادیا مراد و هزاران دختر ایزیدی و کشتە شدن دها هزار نفر دیگر شد هنوز در هالەای از ابهام است.
با وجود اینکە جنایات اسلام گرایان علیە ایزدیان بی دفاع در مجامع جهانی بە عنوان نسل کشی و جنایت علیە بشریت از آن یاد میشود، ولی تلاش داعش برای نابودی این کُردها کە حفظ سبک زندگی و آداب و رسوم کهن کُردی انها را از دیگران متمایز میکند، بە مثابه تهدیدی کە منافع ملی را نشانە گرفتە است قلمداد نشد، و همچنین جایزە صلح نوبل هم کە میتواند التیام بخش زخمهای نقش بستە بر بدن پاسداران این فرهنگ کهن‌ باشد، نتوانست برای حاکمان کُرد و احزاب سنتی دست آوردی ملی بە شمار آید.
اما مسئله قابل توجه اینجاست، اگر فراز و نشیب های کە جامعه ایزدی با آن روبروست مثل یک رویداد ملی برای کُردها بە حساب نیاید و در اهداف استراتژیک بە انها توجە نشود، میتواند تبعاتی بر خلاف منافع ملی ما بە دنبال داشتە باشد. دیگر نە تنها ایزدی ها و سایر اقلیتهای مذهبی کُرد نمیتوانند برای دفاع از موجودیت شان بە نیروهای کُرد اتکاە کنند، بلکە دلبستگی و وابستگی انها بە دولتهای مرکزی کە کُردستان جزئی از خاک آنهاست بیشتر میشود. از طرفی دیگر این باور تقویت میشود کە کُردستان بە آن میهنی تبدیل نخواهد شود کە مردمان اصالتاً کُرد، اما غیر مسلمان در آن احساس امنیت کنند و از حق شهروندی برابر برخوردار شوند.
ناامیدی اقلیتهای مذهبی بە نداشتن آیندە روشن در صورت تحقق اهداف آزادیخواهانە کُردها، میتواند منجر بە عدم پیدایش بسترها و زمینه‌های شکل‌گیری مبارزه‌ای یکپارچه و واحد در کُردستان شود. غافل از اینکە بە حاشیە راندن ایزدیها و مردم یارسان لطمه ای است بە ویژەگیهای ملی و نهایتا بە بی هویتی کُردها منجر میشود.
خلاصه اینکە، نادیا مراد با بازگوئی رنجی کە خود و دیگر قربانیان تروریستهای اسلام گرا متحمل شدە بودند شگفتی و شجاعت فوق العاده ای از خود نشان داد. مطرح کردن این سرنوشت تلخ در مقر سازمان ملل متحد و دیگر ارگانهای بین المللی باعث شد کە موضوع تجاوز جنسی در جنگ مورد توجه جامعه جهانی قرار گیرد و اقدام بر علیە آن جزئی از اهداف استراتژیک سازمان ملل متحد شود. بی گمان دستیابی نادیا مراد به جایزه نوبل صلح چنین اعتبار و توانای بین المللی بە این دختر ایزیدی میبخشد کە صدای عدالتخواهانەای برای بازگویی خطراتی کە در آیندە میتواند متوجه مردمش باشد شود و قادر خواهد بود کە فعالیتهای کە او را شایسته گرفتن جایزە صلح نوبل کردە است بە پیش ببرد.

احمد مرادی

اسلو

پخش خبر اعلام برائت یک یارسانی از دین خود، واقعیت یا سرپوشی بە رویگردانی ایرانیان از اسلام!!

مدتی پیش خبرگزاری مهر، وابستە بە جمهوری اسلامی ایران خبری تحت عنوان “اعلام برائت عنصر اهل حق کرجی از اعتقادات باطل خود” پخش کرد و مدعی شد کە یک جوان اهل حق کرجی در بیت مرجع تشیع آیت‌الله علوی بروجردی حضور یافت و از اعتقادات، بە قول این خبر گذاری باطل خود اعلام برائت کرده و بە مذهب شیعە روی آوردە است. (یادآوری میشود کە “اهل حق” اصطلاحی است کە اخوندها برای مردم یارسان بە کار میبرند و این کلمە در مکاتب دین یاری هیچ جای ندارد)

 

البته توهین وبی احترامی بر علیە پیروان دین یاری و دیگر غیر مسلمانان توسط مراجع شیعە و رجال دینی وابستە بە حاکمیت جمهوری اسلامی ایران سابقە طولانی دارد، و از اینکە این جوان یارسانی آزادانە و بدون هیچ اجباری اعتقادات دینی خود ترک کردە و مذهب شیعە گرویدە جای شک و تردید زیادی وجود دارد چونکە تمام ادعاهای کە در گزارش خبرگذاری مهر آمدە یک طرفە و غیر قانونی است و این شخص داوطلبانەای هیچ اظهارنظری در رسانە بیطرفی در این مورد نکردە است. حتی اسم این شخص در گزارش نیامدە است و این میتواند ادامە فشار روانی باشد کە بعد از انقلاب اسلامی بر علیە مردم یارسان کماکان ادامە داشتە است.

البتە قصد من از نگاشتن این مطلب انکار پیوستن جوانانی از جمعیت ٢ میلیونی یارسان بە مذهب شیعە نیست، برعکس، اعلام برائت این فرد و ده ها فرد یارسانی دیگر از اعتقادات خود مهر صحت بر روی ادعاهای سازمان دمکراتیک یارسان (سدی) و دیگر فعالین یارسانی است کە ما مدعی شدەایم و بارها زنگ خطر بە صدا درآوردەایم کە تنها شرطی کە مردم یارسان برای داشتن حق شهروندی در ایران اسلامی دارند تغییر دین خود است.

در کشورهای متمدن عوض کردن دین و اعتقادات درونی یا نداشتن هر گونه باور مذهبی بستگی بە تک تک افراد جامعە دارد و این هیچ ربطی بە حاکمیت ندارد. اما استفادە از دین و دخالت دادن آن در امور ادارە کشور بە شکل بسیار ملموسی در ایران، شهروندان مسلمان و غیر مسلمان را در برابر شرایط بسیار ناگواری قرار دادە است، هر چند تا امروز رژیم از قرار دادن این دو گروه روبروی همدیگر ناکام ماندە است.

شیوە برخورد مقامات جمهوری اسلامی با اقلیتهای دینی و ملی در ایران و تبعیض و ناعدالتی بر علیە انان برای همه واضح و اشکار است. فعالین یارسانی در خارج از کشور بە نوبە خود حد الامکان نمونەهای از بر خورد مقامات جمهوری اسلامی و ماموران امنیتی با این اقلیت دینی را بە گوش سازمانهای ذیربط رساندەاند و نتیجە آن هم بازتاب نقض اشکار حقوق مردم یارسان توسط گزارشگران ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد و گزارش سالانه وزارت امورخارجه ایالات متحدە امریکا در مورد حقوق ادیان امده است.

قلیتهای دینی در ایران اسلامی بە دو گروە تقسیم میشوند. گروە اول شهروندانی هستند کە در ایران، مثل شهروندان درجە دوم با انها برخورد میشود، شامل زرتشتی، کلیمی، مسیحیان که بر طبق قانون باید در انجام مراسم دینی خود آزاد باشند و دراحوال شخصیه و تعلیمات دینی بر طبق آیین خود عمل می‌کنند.

اما هستند دیگر اقلیتهای مذهبی کە در قانون بی اساس جمهوری اسلامی از این مقام والای شایستگی کە اقلیتهای نامبردە از آن برخوردارند محرومند، این گروها شامل یارسان، بهائیان و غیرە هستند کە بە نظر من شهروندان درجە سوم حساب میشوند. این شهروندان از هیچ حق و حقوق اجتماعی برخوردار نیستند و بسیاری از انها واجبات دینی خود را در خفا به جا می آورند و برای استقدام در ادارات زیر نفوذ حاکمیت باید احساسات درونی خود را انکار کنند و خود را مسلمان شیعە قلمداد کنند. این گزارش خبرگذاری مهر هم یکی از نمونە های بارز آن است و در صورت صحت، این جوان به خاطر دور زدن تبعیضات دینی بە مکتب آیت‌الله علوی بروجردی پناە آوردە باشد و وانمود میکند کە از دین خود اعلام برائت میکند.

در اینجا من اقلیتهای دینی را بە حال خود میگذارم و سراغ اکثریتی میگیرم کە از آب و برق و کرایە اتوبوس مجانی برخورداند و معنویاتشان هم ارتقا پیدا کردە است، البتە این فقط وعدەهای پوچی بود کە ایت اللە خمینی قبل از روی کارآمدن بە مردم ایران داد. ولی نە تنها هیچکدام از قولهای رهبر انقلاب عملی نشد بلکە جبران خسارتی کە این نظام بە ایران وارد کردە غیر ممکن بە نظر میرسد و ناامیدی مردم از انقلاب سبب شکاف عمیقی بین حاکمیت و مردم شده است. حالا مراجع تقلید سعی دارند کە با وادار کردن یک جوان یارسانی بە ترک دین خود و گرویدن بە مذهب شیعە مردم را دچار توهم و غرور پوچ و بی اساس کنند. اما این ترفند نە تنها نتیجە نداده است، بلکە نشان میدهد که حاکمیت در پی یافتن راه حل منطقی برای حل مشکلات نیست و این سبب ناامیدی مردم از حاکمیت شده و اعتقادشان بە دین اسلام بە پایین ترین سطح خود رسیدە است.

شکاف بین حاکمیت و مردم بە دو شیوە اصلی خودش را نشان میدهد. نارضایتی مردم از شرایط زندگی و مشکلات اقتصادی کە ناشی از ناکارآمدی، دزدی و اختلاس سران حکومت اسلامی است کە بە شکل تظاهرات خیابانی و نافرمانی مدنی در جریان است و دارد گلوی حاکمان را می فشارد و انها را بە مرز سقوط و نابودی بردە است.

اما چیزی کە بیشتر مایە نگرانی ایت اللەهای حکومتی و مراجع تقلید شیعه است پشت کردن مردم ایران مخصوصا هم کیشان حاکمیت بە اسلام، و روی آوردن انها بە ادیان دیگر چون مسیحیت و زرتشتی است. این پدیده انها را اشفتە کردە و میخواهند با دمیدن در شیپور اعلام برائت یک نفر یارسانی از دین خود بە آن سرپوش بگذارند و توجە افکار عمومی از مسائل اصلی منحرف کنند.

تنها اگر نگاهی بە این هزاران جوان ایرانی کە درکشورهای غربی به دین مسیحی رو می آورند یا این بچە اخوند و اقازادەها به افکنیم کە حاضر نیستند در جهنمی کە پدرانشان در ایران درست کردەاند زندگی کنند در خواهیم یافت کە رابطە مردم با حاکمیت بە کجا کشیدە است. در این حالت هم صحت و سقم ادعای گرویدن یک یارسانی بە مذهب شیعە بە خوبی تشخیص دادە میشود.

در نتیجە، پخش اخبار در رسانەهای حکومتی و نیمە رسمی جمهوری اسلامی مربوط بە گرویدن جوانان یارسانی بە مذهب شیعە تنها جنبە جنگ روانی دارد. اشکار است که این موضوع برای منحرف کردن افکار عمومی نسبت بە تنفر و فرار ایرانیان از فرهنگ بیگانە کە در چهار چوب اسلام بە انها تحمیل میشود و منجر بە فساد، بی اخلاقی در جامعە شدە است مطرح میشود. بارز ترین نمونە آن نطق ایت اللە علم الهدی حاکم خراسان است کە گفت اگر زنهای ایرانی با زائران عرب همخوابی کنند ثواب دارد.

احمد مرادی

اسلو ‏31‏/07‏/2018

ناسازگاری احزاب کُرد ایرانی (روژهلاتی) با جنبشهای سیاسی یارسانی، هژمونی طلبی یا اختلاف سیاسی!

من بە خاطر شناختم از سازمان دمکراتیک یارسان، در این مقاله از این سازمان یاد میکنم، اما مسائلی کە در این مطلب درج می شود کاملا نظر شخصی است.

در مقدمه لازم میدانم کە نگاهی گذرا بە تاریخ بوجود آمدن این سازمان داشته باشیم. قبل از سال ٢٠١٢ سازمانهای مختلف یارسانی مشغول فعالیت سیاسی بودند. کادرهای درون این سازمانها طی مدتی گفتگو بە این نتیجه رسیدند کە داشتن یک سازمان منسجم، مبارزه مردم یارسان را برای بدست آوردن حقوق خود موثرتر خواهد کرد. بە دنبال این نتیجه گیری، تصمیم گرفتە شد کە کنگره مشترکی کە شامل سازمانهای یارسانی بشود برگزار شود. این کنگرە تحت عنوان “کنگرە اتحاد یارسان” با حضور تعداد قابل ملاحظەای از مردم یارسان، نماینده سازمانهای یارسانی و چند حزب  کُردی و ایرانی در شهر استوکهلم سوئد شروع بە کار کرد و در نتیجه این کنگره سازمان دمکراتیک یارسان (سدی) تاسیس شد و از آن زمان تا حالا بە فعالیت سیاسی خود ادامه میدهد.

اما اگر بە جنبشهای سیاسی مردم یارسان بعد از روی کار آمدن جمهوری اسلامی بنگریم، “جنبش مقاومت جامعه اهل حق” در اوایل دهە هشتاد میلادی، سرآغاز فعالیت و تشکیل جنبشهای سیاسی برون مرز مردم یارسان برای بە دست آوردن و مطرح کردن حقوق سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خود بە طور سازماندهی شدە بود. این جنبشهای سیاسی تا بە امروز، بە شکل و نامهای مختلف، و با برنامه اساسنامه معین تر و مشخص تر از جنبش پیشین ادامه داشته است. با مرور زمان و درک عمیق تر فعالین سیاسی از امکانات و احتمالات موجود، همچنین در نظر گرفتن پیوندهای تاریخی و فرهنگی مردم یارسان نسبت بە جوامع دورو بر، راه حلهای دقیق تر و موثرتری برای تعیین استراتژی مبارزاتی با هدف رفع ستم ملی و مذهبی بر مردم یارسان بە ذهن این فعالین میرسد و مطرح می گردد.

جدیدترین و جدی ترین راەحل سیاسی و استراتژی مبارزاتی بخش عمده مبارزان یارسانی در قالب برنامه و اساسنامه سازمان دمکراتیک یارسان(سدی) گنجانیده شدە و در کنگرەهای این سازمان بە تصویب رسیدە است و در هر کنگره اصلاحات لازم روی آن بە عمل می آید. همانطور کە در بالا اشاره شد، این سازمان برنامه و اساسنامه خود بە شکل دمکراتیک و با در نظر گرفتن پیوندهای مردم یارسان با دیگر اقشار جامعه تنظیم میکند و بە عنوان را حل سیاسی ارائه می دهد.

مسئله مورد بحث در این مطلب این است کە سدی اگر بخواهد استقلال داشته باشد، نمیتواند در تعیین خط مش سیاسی خود ﻣﻌﻴﺎﺭﻫﺎی ﺧﺎصی که احزاب “سنتی  کُرد” برای روابط شان دارند در نظر بگیرد. حال آین کە این سازمانها در کُردستان با وجود دهها سال سابقە مبارزە، از طرفی بە علت نداشتن درک صحیحی از جامعه همە رنگ استان کرمانشاه کە حوزه فعالیت سیاسی یا بە عبارتی دیگر پایگاه مردمی سازمانهای سیاسی و فرهنگی یارسانی است و از طرف دیگر، برنامە سیاسی این احزاب فقط روابط آن بخش از ملت کُرد در استان کُردستان با دولت مرکزی و جامعە ایران مورد پوشش قرار دادە است، نتوانستە اند خودشان را بە حزب سیاسی مورد اعتماد کُردهای کرمانشاه تبدیل کنند و بنا بر این جای پای برای مانور سیاسی در این استان ندارند. تا کنون هم نشانەهای از اینکە این احزاب ناکامی خود را بپذیرند دیدە نشدە است و بنا بر این در آینده هم نباید امید چندانی بە انها داشت.

در این حالت بە این نتیجه میرسیم کە وجود سازمانی کە بتواند در استان کرمانشاه ایفای نقش کند و این خلع سیاسی را پر کند، احزاب کلاسیک کُرد را بە چالش میکشد. برخورد این احزاب با چنین وضعیتی نە بر اساس یکدیگر تحمل کردن، بلکە برخوردی مبنی بر گریز از پولاريسم، خاص گرایی و انحصار طلبانه، ولی خود آگاهانه بودە است. بە این دلیل خود اگاهانە،  هر زمانی یک جناح سیاسی یارسانی از خود تمایل بە وابستگی بە انها نشان می دهد، بە گرمی پذیرفتە میشود و در حلقە خودان قرار میگیرد، اما بە آن یکی تشکل یارسانی کە بە استقلال و عدم وابستگی خود پافشاری میکند اعتنایی نمی شود.

 

این رفتار را بە آسانی میتوان در برنامەهای کلان سیاسی و رفتار اکثر کادرهای سیاسی انها احساس کرد. از تشکیل مرکز هماهنگی و همکاری متشکل از دمکرات ها و کوملەها گرفتە تا برخورد سرد فعالان سیاسی درون این احزاب با نمایندگان، اعضا و هواداران سازمان و آن دستە از چهرەهای سیاسی یارسانی کە از نظر سیاسی خارج از از دایرە سلطە انها قرار دارد همگی حکایت از بی اعتنايي کامل این گروها بە وجود سازمان سیاسی یارسانی مستقل میکند. در واقعە سرچشمه این شیوە برخوردها همان هژمونی طلبی این احزاب کلاسیک در زندگی سیاسی کُردها ست.

قابل توجە، رهبران و کادرهای ردە بالای این احزاب سیاسی کُرد، در روابط خود با دیگر احزاب غیر کُرد، برخلاف رویکردهای عوامفریبانە (پوپلیستی) و شعارهای تخیلی در درون احزاب خود کە برای حفظ پایگاە اجتماعی ارائە میدهند عمل میکنند و موقع مماشات با انها تمام چراغهای خود را سبز میکنند و بیشتر از آنچە کە سازمان دمکراتیک یارسان در برنامە و اساسنامه خود بە آن اعتراف میکند خودشان را با سایر ایرانیان هم سرنوشت میدانند. اما حالا چونکە ما در برنامه و اساسنامه خود بە پیوندهای تاریخی و سرنوشت مشترک ایرانیان اعتراف کردەایم، از خط ملی گرایی کُردی خارج شدەایم.

بە نظر من مسئلەای کە آرامش این احزاب سنتی کُرد را بە هم میزند، همانطوری کە در بالا اشارە شد این است کە در برنامە سیاسی خود قادر نبودەاند بە پیوندهای اجتماعی و تاریخی مردم یارسان  نسبت بە سایر اقشار مردم ایران اعتراف کنند و در پروژه سیاسی خود هیچ توجه ای بە بافت جمعیت استان کرمانشاه نکردەاند. با این وجود نباید انتظار برود کە ساکنین این استان خودشان را در داخل آن قواره سیاسی کە احزاب برای قسمتی از ملت کُرد در کُردستان ایجاد کردەاند ببینند و بە آن اکتفا کنند.

واقعیتی کە احزاب کلاسیک کُرد نادیدە می گیرند این است کە دفاع از حق و حقوق مردم یارسان بە خودی خود روندی است در خدمت زنده نگە داشتن فرهنگ ملت کُرد و نپزیرفتن سازمانی کە بر حسب این نیاز بە ظرف مبارزاتی یارسانی تبدیل شدە است، بە ادعاهای ملی گرایانە انها لطمە وارد میکند. همزمان این احزاب در پروژەهای سیاسی خود روندی را باید دنبال کنند کە پایگاە مردمی شان در میان جامعە مسلمان مذهبی حفظ شود.

نهایتا من رفتار احزاب “سنتی کُرد” در مقابل جنبشهای سیاسی یارسانی هژمونی طلبانە و تناقض با شعارهای ملی گرای انها می بینم. بە نظر من این احزاب برای برنامەهای سیاسی سنتی خود یک نوع تقدس قائل هستند و در شأن  کُرد دیگری نمی بینند کە منش سیاسی بر خلاف چیزی کە انها دارند ارائە بدهد و نادیده گرفتن موجودیت دیگر سازمانهای سیاسی هم ناشی از تنگ ‌نظری و در روحیه برتری طلبی انهآ سرچشمه دارد.

احمد مرادی

علت عملی نشدن وعدەهای دولت جمهوری اسلامی بە زلزله زدەگان کرمانشاە، تبعیض یا ناکارآمدگی؟

 

با گذشت بیش از یک ماە از وقوح زلزلە مرگبار و ویرانگر استان کرمانشاە ‌هنوز بسیاری از قربانیان این حادثه طبیعی در این زمستان سرد در شرایط ناگواری بسر میبرند. کمتر روزی پیدا میشود کە خبر مرگ عزیزی بە علت سرما، گازگرفته گی زیر چادر و یا آتش سوزی در دنیای مجازی پخش نشود.

این قربانیان، شهروند یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان هستند. ایران یکی از بزرگترین صادرکنندە نفت منطقە است، دارای بزرگترین منابع گاز طبیعی جهان میباشد. بنا بر این دلایل اقتصادی نمیتواند پشت سر این نارسائی گستردە باشد. دلایل ناکارآمده گی و ناهمآهنگی سیستم امداد رسانی ارگانهای تحت نفوذ سپاە پاسداران و

دولت جمهوری اسلامی کە بە کارنامە سیاهی برای کل نظام اسلامی تبدیل گردیده است و سبب افزایش نااطمینانی مردم شدە است، باید در رفتار تبعیض آمیز و اولویتهای این نظام جستجو کرد.

مردم ایران قبل از همە کس نارضایتی و نااطمینانی خود را نسبت دولت جمهوری اسلامی با نسپردن کمکهای خود بە ارگانهای کمک رسانی زیر نفوذ دولت و سپاه پاسداران نشان دادند. کمکهای خیر خواهانە مردم ایران، توسط خود مردم، و یا بە واسطە چهره های با اعتبار اجتماعی بە گونەای بی نظیر بە طرف زلزلە زدە گان سرازیر شد. این همدردی تحسین برانگیز سبب شد کە کمکهای اولیە بە زلزلەزده گان برسد و بی گمان بدون این کمکها دامنە تلفات انسانی می توانست از این کە هست گستردەتر باشد.

استان زلزلە زدە کرمانشاە یکی از استانهای محروم ایران است و شهروندان آن عمدتا کردنشین هستند. تعداد زیادی از شهروندان این استان پیرو دین یاری هستند. دین یاری جزء ادیان بە رسمیت شناختە شدە ایران نیست و بە این دلیل مردم یارسان در بسیاری موارد با تبعیض روبرو هستند. این تبعیضات در زمینە عمران، جادە سازی، مدرسە و بیمارستان بە آسانی در مناطقی که عمدتا یارسان نشین است قابل تشخیض میباشد. هر چند شرایط زندگی مردم ایران بە کلی برای رژیم جمهوری اسلامی هرگز در اولویت قرار نگرفتە است، اما وضعیت معیشت در یک روستای یارسانی یا سنی نشین کرمانشاە با یک روستای شیعە نشین با فاصلە چند کیلومتری از هم قابل مقایسە نیستند.

شاید من نتوانم بە صراحتا ادعا کنم کە ارگان های امداد رسانی بە زلزلە زدەگان کمتر بە یک روستای یارسان نشین توجە میکنند. این ادعا ممکن است بر خلاف چیزی باشد کە هموطنان ما در امر کمک رسانی بە زلزلە زدەگان یارسانی دلسوزانە انجام دادە باشند. اما کم توجه ای و محروم نگه داشتن مناطق یارسان نشین از خدمات عمرانی همچون شرایط حمل و نقل در جادەها و بیمارستانها قبل از وقوع زلزلە، حالا خود نمائی میکند و موجب بالا رفتن تلفات جانی و مالی شد.

کاملا طبیعی است کە خانەهای کە سالیان دراز بازسازی نشدەاند، آسیب پزیرتر هستند، جادەهای تعمیر نشدە در یک شرایط بحرانی تحمل ترافیک امدادرسانی ندارند. با مشاهدەی ویدوهای در مناطق زلزلە زدە، بە خوبی نمایان است کە مردم مصیبت زدە از تبعیضات نهادینە شدە توسط جمهوری اسلامی اگاە و معترض هستند. یک نفر اهل یکی از روستاهای زلزلەزدە خطاب بە مقامات جمهوری اسلامی فریا میزند کە ما را مثل مردم میانمار، سوریە و لبنان بە حساب بیاورید و بە ما کمک کنید.

قابل توجە است کە جمهوری اسلامی اولویت زیادی بە گسترش نفوذ خود در میان شیعەهای کشورهای عربی میدهد، سالانە هزینە زیادی خرج بازسانی و شهرک سازی در عراق، لبنان و دیگر کشورها میکند. این در حالی است کە مردم زلزلەزدە کرمانشاە جنگ ویرانگر ایران با عراق متحمل شدە اند و تا قبل از زلزلە و با گذشت سە دهە هنوز لطمات آن بر روستاها و شهرها جبران نشدە بود.

همزمان با تبعیض سیستماتیک و اولویتهای جمهوری اسلامی بە شهروند کشورهای دیگر، ضعف مدیریت، ناهماهنگی میان نهادها دولتی در مراحل اسکان ضروری بە اسکان موقت و دائمی بە چشم می خورد. نداشتن امکانات تحصیلی برای کودکان، کمبود خدمات درمانی، نداشتن سرپناە و غیره در دراز مدت میتواند صدمات شدیدی بر مردم وارد کند و میتواند، بە گفتە آقای حشمت‌الله فلاحت‌پیشه نمایندە مردم اسلام‌آباد غرب و دالاهو درمجلس شورای اسلامی، « نارضایتی های اقتصادی و اجتماعی در آن منطقه به نارضایتی امنیتی تبدیل می شود».

درمانده گی رژیم جمهوری اسلامی در برخورد با زلزلە اخیر در مناطق مرز نشین و دور افتادە از نهادهای حکومتی، شاید نتواند پایه های قدرت حکومت اسلامی را بلرزاند، ولی اگر پیشبینی دانشمندان و زمینشناسان درست در آب درآید و گسل های زاگرس فعال شدە باشد، در صورت وقوع زلزلە شدیدتری در مناطق مرکزی ایران و در پایتخت، رژیم نمیتواند فقط منتظر باشد تا بحران در کانون توجە مردم خارج شود چونکە پس لرزەهای اجتماعی آن برای رهبران قدرت طلب حکومت اسلامی بە خوبی قابل لمس خواهد بود.

13.12.2017

احمد مرادی